Ev Diyalizinde Elektrik Kesilirse Ne Olur?

Ev Diyalizinde Elektrik Kesilirse Ne Olur?

Ev hemodiyalizinde elektrik kesintisi doğrudan güvenlik konusudur. Çünkü cihazın pompaları, alarmları, sensörleri ve bazı sistemlerde su arıtma süreçleri elektrikle ilişkilidir.

Mevzuat metninde, evde kurulumun elektrik güvenliği düzenlemeleri (kaçak akım rölesi/topraklama gibi) ve elektrik kesintilerinde pıhtılaşmayı önleyecek şekilde kan pompası/ekstrakorporeal devrenin çalışabilmesi gibi kritik güvenlik beklentileri açıkça vurgulanır. 

Kurulum ve elektrik güvenliği genelge ile açıklanmıştır. 

Ev hemodiyalizi cihazı, üretici firmanın yetkili servisi veya diyaliz merkezinin teknisyenleri tarafından; mevzuata uygun elektrik ve su sistemi düzenlemeleri yapılarak evde kurulur, test edilir ve raporlanır. Bu düzenlemeler arasında kaçak akım rölesi ve topraklama gibi güvenlik bileşenleri sayılır. 

Elektrik kesintisi senaryosu “evin genel elektriği” gibi değil; kurulumdan itibaren özel güvenlik yaklaşımı gerektirir.

Kesintide kan devresi ne olacak?

Genelge’de; ev hemodiyalizinde cihaz için ayrıca jeneratör aranmamakla birlikte, elektrik kesilmelerinde pıhtılaşmayı önlemek için cihazın kan pompası ve ekstrakorporeal kan devrelerini çalıştırabilmesi gerektiği belirtilir; bu akış sisteminin cihazın orijinal dizaynında bulunması gerektiği vurgulanır. 

Bu, evde “hazırlık” tarafında şunu doğurur:

• Kesinti olursa cihazınızın nasıl davrandığını,
• hangi modda ne kadar süre güvenli akış sağlayabildiğini,
• hangi noktada seansı güvenli sonlandırma gerektiğini
  merkezinizle netleştirmeniz gerekir.

Seansa başlamadan önce: elektrik stabil değilse başlama

Elektrik gidip geliyorsa:

• Kuruluma başlayıp yarım bırakmak, hatayı artırır.
• Kesinti riski yüksek saatlerde (bölgenizde sık oluyorsa) seans zamanını planlamak daha güvenlidir.

Seans sırasında elektrik kesilirse ne yapılmalı? 

Cihazdan cihaza adımlar değişir; bu yüzden aşağıdaki akış “genel güvenlik mantığı”dır:

60 saniyelik güvenlik sırası

1. Hastayı kontrol et: bilinç, nefes, göğüs ağrısı, şiddetli kramp, kanama var mı?
2. Ortam güvenliği: düşme/çarpma riski, ışık (telefon feneri), kablo/hat çekilmesi
3. Cihaz geri geldiğinde uyarıyı not al: alarm adı/kodu/saat
4. Merkez protokolünü uygula: eğitimde öğretilen “power failure” akışı
5. 1–2 dakikada netleşmiyorsa ekibi ara

Ev hemodiyalizi takip ve acil durum yönetimi kapsamında; hasta/hasta yakınına telefonla ulaşılabilecek şekilde 24 saat erişilebilir uzman/ekip desteği sağlanması çerçevesi tanımlanır. 

Elektrik geldi: Her zaman “devam” değil

Elektrik geldikten sonra:

• cihaz güvenlik kontrolü isteyebilir,
• bazı alarmlar seansı sürdürmeye izin vermeyebilir,
• belirli bir kesinti süresinden sonra seansı sonlandırmak daha güvenli olabilir.

Bu yüzden “elektrik geldi, aynen devam” yerine:

• kesinti süresi,
• cihaz mesajı,
• hastanın belirtileri
  üzerinden merkezinizin yönlendirmesiyle karar verilir. 

Ne zaman 112 Aranmalı? 

Aşağıdakiler varsa beklemeyin:

• Bayılma/şuur bulanıklığı
• Şiddetli göğüs ağrısı, nefes darlığı
• Kontrol edilemeyen kanama
• Hızla kötüleşme + çözülmeyen alarm

Kesinti sonrası kayıt: “Tekrarı önleyen” basit alışkanlık

Bir not defteri/telefon notuna şunları yazın:

• Kesinti saati ve süresi
• Cihaz alarmı/kodu
• Uyguladığınız adımlar
• Belirti oldu mu?
• Ekibin önerisi neydi?

Bu kayıtlar, bir sonraki denetim/ev ziyareti ve düzenleme için çok işe yarar (ev ziyaretleri ve hijyen/malzeme değerlendirmesi gibi izlem başlıkları çerçevede yer alır). 

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Elektrik kesintisi senaryosunda her zaman cihazınızın kılavuzu ve diyaliz merkezinizin eğitim/protokol akışı esas alınmalıdır.